کارتخوان دست دوم یا آکبند؟ راهنمای خرید استوک، ریفر و نو

خرید کارتخوان سیار دست دوم در نگاه اول فقط یک تصمیم مالی است: کارتخوان دست دوم چند میلیون تومان ارزان تر از دستگاه نو است. اما در عمل سه چیز تعیین می کند که این خرید به صرفه باشد یا نه. اول اینکه دستگاه هنوز اجازه اتصال به شبکه پرداخت را دارد یا نه. دوم اینکه با اینترنت منطقه شما کار می کند یا نه. سوم اینکه سابقه اش پاک است یا نه. این راهنما به جای کلی گویی درباره نو و کارکرده، این سه مورد را با مدل ها و قیمت های واقعی بازار بررسی می کند. در پایان هم معلوم می شود برای کسب وکار شما کدام مسیر منطقی تر است.

آخرین به روزرسانی: مهر ۱۴۰۵

چهار اسم برای دستگاه های غیر نو؛ هر کدام یعنی چه؟

فروشنده ها برای دستگاه هایی که از کارخانه مستقیم به دست شما نمی رسند اسم های مختلفی به کار می برند. همین تنوع اسم ها گاهی عمداً برای پنهان کردن وضعیت واقعی دستگاه استفاده می شود. تعریف دقیق هر کدام این است:

• آکبند یا نو: دستگاهی که پلمب کارخانه دارد، هیچ پایانه ای روی آن تعریف نشده و گارانتی شرکتی کامل همراهش است.
• استوک: دستگاهی که مدتی در یک فروشگاه کار کرده، سپس از پذیرنده یا شرکت PSP جمع آوری شده است. بعد از تست اولیه دوباره به بازار آمده است. کیفیت این دستگاه ها بسته به میزان استفاده قبلی، از تقریباً نو تا فرسوده متغیر است.
• ریفر یا بازسازی شده: دستگاه کارکرده ای که فقط تست نشده، بلکه قطعات فرسوده آن هم عوض شده است. این قطعات معمولاً باتری، بدنه، صفحه کلید یا هد چاپگر هستند. فروشنده معتبر برای ریفر گارانتی کوتاه مدت می دهد.
• دست دوم مصرف کننده: دستگاهی که یک کاسب مستقیماً به کاسب دیگر می فروشد، مثلاً از طریق آگهی اینترنتی. معمولاً نه تست تخصصی دارد و نه گارانتی. بیشترین ریسک هم در همین گروه است.

بعضی فروشنده ها دستگاه های کارکرده را درجه بندی می کنند. درجه A یعنی بدنه سالم و کارکرد کم، و درجه های پایین تر یعنی خط و خش و استهلاک بیشتر. این درجه بندی استاندارد رسمی ندارد و هر فروشنده به سلیقه خودش آن را تعیین می کند. پس به جای اعتماد به برچسب درجه، خود دستگاه را طبق چک لیست پایین همین راهنما بررسی کنید.

سه دروازه قبل از هر خرید؛ اول اینها را بپرسید

بیشتر راهنماهای خرید، دستگاه نو و کارکرده را فقط از نظر قیمت و ظاهر مقایسه می کنند. اما سه موضوع هست که اگر هر کدامشان جواب منفی داشته باشد، ارزان بودن دستگاه دیگر هیچ اهمیتی ندارد. این سه را مثل سه دروازه به ترتیب بررسی کنید.

دروازه اول: گواهی PCI و امکان فعال سازی

هر کارتخوان باید گواهی امنیتی PCI PTS داشته باشد. این گواهی تاریخ انقضا دارد و بسته به نسخه متفاوت است:

• نسخه 3.x در سال ۲۰۲۱ منقضی شده است.
• نسخه 4.x در آوریل ۲۰۲۴ منقضی شده است.
• نسخه 5.x تا آوریل ۲۰۲۷ اعتبار دارد.
• نسخه 6.x تا آوریل ۲۰۳۲ اعتبار دارد.

در بازار ایران روال رایج این است که دستگاهی با گواهی منقضی، برای پذیرنده جدید تعریف نمی شود. تغییر حساب یا انتقال مالکیت چنین دستگاهی هم معمولاً ممکن نیست. دستگاه هایی که از قبل فعال بوده اند ممکن است همچنان کار کنند، اما خریدار دوم دیگر نمی تواند آن ها را به نام خودش ثبت کند.

نتیجه عملی این است: مدل هایی مثل PAX S90، PAX S910، Verifone VX675 و Ingenico iWL220 که گواهی شان منقضی شده، برای خرید جدید مناسب نیستند. هر قیمتی هم داشته باشند، این حکم عوض نمی شود. در مقابل، چند مدل کارکرده هنوز گواهی معتبر دارند و قابل بررسی اند:

• کارتخوان استوک Nexgo G2 و Newpos 7210 گواهی نسخه ۵ دارند که تا ۲۰۲۷ معتبر است.
• نسخه جدید Newland ME31 گواهی نسخه ۶ دارد که تا ۲۰۳۲ معتبر است.

دروازه دوم: شبکه ارتباطی

تقریباً همه دستگاه های کارکرده ای که امروز در بازار هستند فقط با شبکه 2G کار می کنند. از تابستان ۱۴۰۴ سرویس 2G در بخش بزرگی از کشور قطع یا محدود شده و حدود دو میلیون کارتخوان 2G از کار افتاده اند؛ پس دستگاه کارکرده فقط 2G امروز ریسک جدی دارد. جزئیات قطعی و راه های جایگزینی را در راهنمای قطعی کارتخوان های 2G آورده ایم. پیش از خرید یک دستگاه 2G، با یک گوشی قدیمی یا حالت فقط 2G گوشی خودتان آنتن محل کار را امتحان کنید.

دروازه سوم: سابقه و مالکیت دستگاه

دستگاهی که از یک کاسب دیگر می خرید ممکن است هنوز به پایانه و حساب او وصل باشد. تا وقتی شرکت PSP آن پایانه را غیرفعال نکرده، دستگاه برای شما تعریف نمی شود. از فروشنده بخواهید نامه یا پیامک غیرفعال سازی پایانه را نشان دهد. شماره سریال دستگاه را هم با پشتیبانی PSP چک کنید تا مطمئن شوید دستگاه مسروقه یا توقیفی نیست. برای پیدا کردن شماره پایانه قبلی، از روش های استعلام شماره ترمینال کارتخوان استفاده کنید.

مقایسه نو و کارکرده در ده معیار

این جدول بر اساس مدل هایی تنظیم شده که هم اکنون در بازار ایران واقعاً خرید و فروش می شوند، نه یک مقایسه کلی و تئوریک:

دو ردیف این جدول معمولاً دیده نمی شوند ولی اهمیت زیادی دارند: ارزش فروش مجدد و درگاه شارژ. دستگاه نو را بعد از دو سال هنوز می توان با قیمت معقول فروخت. اما دستگاهی که گواهی اش تا ۲۰۲۷ اعتبار دارد، در سال ۱۴۰۶ تقریباً هیچ خریداری نخواهد داشت. درگاه شارژ قدیمی هم یعنی پیدا کردن شارژر یدکی سخت تر می شود.

قیمت کارتخوان دست دوم و نو؛ عددهای واقعی کنار هم

در این جدول قیمت مدل های موجود در فروشگاه ما را کنار هم گذاشته ایم تا فاصله واقعی قیمت کارکرده و نو مشخص شود. قیمت ها مربوط به مهر ۱۴۰۵ هستند و ممکن است تغییر کنند. قیمت روز هر مدل در صفحه محصول همان مدل درج شده است.

نکته جالب این جدول این است که کارتخوان نو MoreFun H9 ارزان تر از ME31 کارکرده است. H9 گواهی نسخه ۶ هم دارد. یعنی اگر قرار است دستگاه 2G بخرید، در این بازه قیمتی خرید نو حتی منطقی تر است. کارکرده فقط در پایین ترین بازه قیمت، یعنی Newpos 7210 و Nexgo G2، مزیت قیمتی واضح دارد. برای دیدن همه گزینه های اقتصادی، فهرست ارزان ترین کارتخوان های سیار را مرور کنید.

قیمت کارتخوان S90 سیار استوک چقدر است؟

زیاد پرسیده می شود که قیمت S90 استوک چقدر است. پاسخ کوتاه این است که قیمت در این مورد اصلاً مسئله اصلی نیست. گواهی PCI این مدل در آوریل ۲۰۲۴ منقضی شده و تولیدش هم سال ها پیش متوقف شده است. اگر دستگاه S90 ای پیدا کنید که فروشنده قول فعال سازی آن را برای پذیرنده جدید می دهد، قبل از هر پرداختی موضوع را کتبی از PSP بپرسید. تحلیل کامل این مدل و جایگزینش را در مقایسه کارتخوان S90 و i90 نوشته ایم.

هزینه واقعی سه سال استفاده؛ فقط قیمت خرید را نبینید

برای مقایسه منصفانه، یک مغازه فرضی را در نظر بگیرید که می خواهد سه سال با یک دستگاه کار کند. این مغازه دو گزینه دارد:

• گزینه کارکرده، Nexgo G2 با قیمت ۴٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان: گواهی این دستگاه تا آوریل ۲۰۲۷ اعتبار دارد، یعنی حدود هفت ماه بعد از تاریخ این راهنما. بعد از انقضا، هر تغییری مثل عوض کردن حساب یا انتقال به نام دیگر احتمالاً ممکن نیست. باتری ۱۸۰۰ میلی آمپرساعتی کارکرده هم احتمالاً در این سه سال باید عوض شود. اگر سرویس 2G در محل قطع باشد، دستگاه عملاً کنار گذاشته می شود.
• گزینه نو، SZZT i90 با قیمت ۱۴٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان: گواهی این دستگاه تا ۲۰۳۲ اعتبار دارد و شبکه 4G و WiFi هم دارد. گارانتی یک ساله دارد و بعد از سه سال هنوز قابل فروش است.

اختلاف قیمت خرید این دو گزینه حدود ۱۰ میلیون تومان است. اما اگر ارزش فروش مجدد i90، هزینه احتمالی باتری و خطر زودتر از کار افتادن دستگاه 2G را حساب کنید، فاصله واقعی کمتر می شود. برای مغازه ای که هر روز ده ها تراکنش دارد، حتی یک هفته قطعی دستگاه می تواند بیشتر از این اختلاف ضرر بزند. اگر بودجه اولیه مانع است، خرید اقساطی کارتخوان معمولاً از خرید دستگاه کارکرده پرریسک عاقلانه تر است.

کارتخوان دست دوم؛ کی منطقی است و کی نه

به جای یک حکم کلی، شش موقعیت رایج را بررسی کرده ایم:

دستگاه پشتیبان برای روزهای خرابی

اگر دستگاه اصلی شما نو است و فقط یک دستگاه یدک برای روزهای تعمیر لازم دارید، یک دستگاه کارکرده با گواهی معتبر گزینه خوبی است. Newpos 7210 یا Nexgo G2 در این نقش هزینه کمی دارند. حتماً هر دو دستگاه را به یک حساب متصل کنید.

غرفه نمایشگاهی، بازارچه یا کار فصلی

برای چند هفته کار در نمایشگاه یا بازارچه، دستگاه کارکرده هزینه را پایین نگه می دارد. به شرط اینکه سرویس 2G در محل برگزاری هنوز برقرار باشد. در سالن های بسته و شلوغ، دستگاهی با WiFi مثل SZZT i80 امن تر است، چون می تواند به اینترنت محل وصل شود.

مغازه کوچک شهری با تراکنش کم

مثلاً سوپرمارکت محله یا خرازی که روزانه ۱۰ تا ۲۰ تراکنش دارد. در این حالت دستگاه کارکرده قابل قبول است، به شرط اینکه برقرار بودن سرویس 2G در محل را بررسی کرده باشید. با این حال اختلاف قیمت با H9 نو کم است و برای بیشتر این مغازه ها H9 انتخاب کم دردسرتری است.

فروشگاه پرتراکنش یا رستوران

در این کسب وکارها کندی چند ثانیه ای در ساعت شلوغی یعنی صف و نارضایتی مشتری. دستگاه 4G با WiFi، مثل i90 یا Anfu AF70، انتخاب درست است. اینجا جای صرفه جویی روی دستگاه نیست.

پیک، فروشنده سیار، روستا و جاده

کسی که مدام جابه جا می شود با مناطقی روبه رو است که سرویس 2G در آن ها قطع یا محدود است. دستگاه کارکرده 2G در این شرایط بیشترین خطر را دارد. یک مدل نو 4G با دو سیم کارت، مثل AF70، ریسک قطعی را کم می کند. گزینه های دیگر را در فهرست کارتخوان های سیار ببینید.

کسب وکاری که پرداخت QR یا بدون تماس می خواهد

دستگاه های کارکرده بازار تقریباً هیچ کدام این امکان را ندارند. اگر این قابلیت ها در برنامه شما هست، فقط سراغ دستگاه نو بروید.

چک لیست بازدید حضوری از دستگاه کارکرده

اگر تصمیمتان خرید دستگاه کارکرده است، این موارد را به ترتیب و حضوری بررسی کنید:

1. مدل و شماره سریال پشت دستگاه را یادداشت کنید. نسخه گواهی PCI همان سری ساخت را از فروشنده بپرسید. در منوی اطلاعات دستگاه هم نسخه سخت افزار را با برچسب مقایسه کنید.
2. دستگاه را روشن کنید. اگر پیغام Tamper یا هشدار امنیتی نمایش داده شد، خرید را متوقف کنید. این پیغام یعنی قفل امنیتی دستگاه فعال شده و فقط تعمیرگاه مجاز می تواند آن را رفع کند.
3. همه کلیدها را یکی یکی فشار دهید و ببینید پاسخ می دهند. کلید سبز تایید و کلیدهای عددی بیشترین استهلاک را دارند.
4. یک رسید آزمایشی چاپ کنید. رسید کم رنگ یا نوار سفید وسط چاپ نشانه فرسودگی هد چاپگر است.
5. کارت را هم در شیار چیپ و هم در شیار نوار مغناطیسی بکشید و خطای خواندن را کنترل کنید.
6. باتری را از شارژ کامل، چند دقیقه با چاپ پشت سر هم تست کنید. اگر درصد شارژ سریع افت کند، باتری فرسوده است.
7. درگاه شارژ را با شارژر خودتان امتحان کنید. شل بودن درگاه از خرابی های رایج دستگاه های کارکرده است.
8. بدنه را از نظر ترک، پیچ های دستکاری شده و برچسب های کنده شده بررسی کنید.
9. سیم کارت را امتحان کنید و ببینید دستگاه در محل کار شما آنتن می دهد.
10. مدرک غیرفعال سازی پایانه قبلی را بگیرید و شماره سریال را از PSP استعلام کنید.
11. مدت و نوع گارانتی را کتبی بگیرید. گارانتی شفاهی در عمل ارزشی ندارد.
12. از فروشنده بپرسید کدام شرکت های PSP این مدل را تعریف می کنند. پاسخ را با پشتیبانی PSP مورد نظرتان تطبیق دهید.

خرید از آگهی شخصی؛ خطرهایی که کمتر گفته می شوند

خرید از سایت های آگهی ارزان تر است، اما چند الگوی کلاهبرداری در آن تکرار می شود:

• دستگاهی که روی حساب فروشنده باقی مانده: فروشنده وعده می دهد پایانه را بعداً غیرفعال کند و مبلغ تراکنش های اولیه شما به حساب او واریز می شود.
• بدنه نو روی دستگاه قدیمی: دستگاهی با گواهی منقضی داخل بدنه تازه، به عنوان آکبند فروخته می شود.
• دستگاه قفل شده: دستگاهی که پیغام Tamper داشته و موقتاً پنهان شده، بعد از چند روز دوباره قفل می شود.
• قول فعال سازی غیرممکن: ادعای اینکه مدل منقضی شده را با آشنایی در شرکت PSP فعال می کنند. این ادعا یا درست نیست یا بعداً دردسر حقوقی درست می کند.

اگر حتماً از آگهی خرید می کنید، معامله را در محل یک تعمیرکار مورد اعتماد انجام دهید. مبلغ را فقط بعد از تست کامل پرداخت کنید.

بعد از خرید؛ دستگاه را به نام خودتان کنید

دستگاه کارکرده وقتی به کار می آید که یک شرکت PSP آن را روی پرونده و حساب شما تعریف کند. مراحل همان مراحل دستگاه نو است: مدارک هویتی، پرونده مالیاتی فعال، شماره شبا و قرارداد پذیرندگی. تفاوت در این است که PSP باید مدل و سریال دستگاه را قبول کند.

• اگر بعداً خواستید حساب متصل را عوض کنید، روند آن را در تغییر حساب متصل به کارتخوان توضیح داده ایم.
• اگر هنگام اولین تراکنش ها کد خطا دیدید، معنی کدها در فهرست کدهای خطای کارتخوان آمده است.

نگهداری از دستگاه کارکرده

دستگاهی که عمر اول خود را طی کرده، به مراقبت بیشتری نیاز دارد:

• باتری را کامل تخلیه نکنید و دستگاه را شب ها روی شارژ رها نکنید.
• از رول کاغذ استاندارد استفاده کنید تا هد چاپگر زودتر ساییده نشود.
• دستگاه را در کیف محافظ نگه دارید. ضربه یکی از دلایل رایج فعال شدن قفل امنیتی است.
• هرگز بدنه را خودتان باز نکنید، چون باز کردن بدنه دستگاه را قفل می کند.

بررسی جزئی یکی از رایج ترین مدل های کارکرده را هم در بررسی کارتخوان ME31 بخوانید.

حکم نهایی: نو یا کارکرده؟

قاعده ساده این است: اگر دستگاه قرار است ابزار اصلی درآمد شما باشد، نو بخرید. اگر نقش یدک، کار موقت یا بودجه بسیار محدود را دارد، کارکرده با گواهی معتبر قابل قبول است. خرید دستگاهی که گواهی اش منقضی شده، در هیچ حالتی توصیه نمی شود.

در بازه ۵ تا ۶ میلیون تومان، دستگاه نو و کارکرده تقریباً هم قیمت اند و انتخاب نو برتری دارد. اگر بین دو گزینه مردد هستید، با مشخصات محل کار و تعداد تراکنش روزانه تان با کارشناسان ما تماس بگیرید. پیشنهاد مشخص مدل را دریافت می کنید.